Εξαγωγές φρούτων στην Τουρκία και αντίστροφα: ευκαιρίες για παραγωγούς της Λάρισας

Ελένη Μάρκου 21 Ιουλίου 2026 · 7 λεπτά ανάγνωσης · 377 προβολές

Όταν μιλάμε για εμπόριο φρούτων ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, οι περισσότεροι σκέφτονται πρώτα τον ανταγωνισμό. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν όμως και μια άλλη εικόνα: η Λάρισα και το Κοζάν, οι δύο περιοχές που συνδέει η πλατφόρμα μας, παράγουν σε μεγάλο βαθμό διαφορετικά προϊόντα. Σε αυτό το άρθρο συγκεντρώνουμε τι λένε οι στατιστικές, ποιοι κανόνες ισχύουν στην πράξη και πώς μπορεί ένας παραγωγός ή μια μικρή επιχείρηση να προετοιμαστεί για τις ψηφιακές συναντήσεις B2B του έργου. Δεν πρόκειται για νομική συμβουλή· πριν από κάθε αποστολή επιβεβαιώστε το ισχύον πλαίσιο με τις αρμόδιες αρχές.

Τι δείχνουν οι αριθμοί

Σύμφωνα με τη βάση Comext της Eurostat, η Ελλάδα εξήγαγε το 2025 στην Τουρκία φρούτα και ξηρούς καρπούς (κεφάλαιο 08 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας) αξίας περίπου 5,0 εκατ. ευρώ (2.351 τόνοι), έναντι 2,7 εκατ. ευρώ (1.345 τόνοι) το 2024. Στην αντίθετη κατεύθυνση οι ροές είναι πολύ μεγαλύτερες: οι εισαγωγές από την Τουρκία έφτασαν τα 25,3 εκατ. ευρώ το 2024 και τα 21,3 εκατ. ευρώ το 2025, με τους ξηρούς καρπούς (κλάση 0802) να αντιστοιχούν σε περίπου 11,2 εκατ. ευρώ το 2025 [1].

Στις ελληνικές εξαγωγές του 2025 ξεχωρίζουν τα σταφύλια, νωπά και ξερά (3,0 εκατ. ευρώ, 894 τόνοι), το ακτινίδιο (0,72 εκατ. ευρώ, 538 τόνοι) και, σε μικρότερη κλίμακα, τα μήλα, αχλάδια και κυδώνια (περίπου 385 τόνοι). Τα εσπεριδοειδή κινούνται κυρίως προς την αντίθετη κατεύθυνση: η Ελλάδα εισήγαγε από την Τουρκία 2.390 τόνους το 2024, ενώ το 2025 οι ποσότητες έπεσαν στους 271 τόνους [1]. Τα τουρκικά στοιχεία για την εμπορική περίοδο Οκτωβρίου-Σεπτεμβρίου καταγράφουν επίσης εξαγωγές 1.057 τόνων λεμονιών προς την Ελλάδα το 2024/25 [6]. Τα μεγέθη είναι μικρά, κάτι που σημαίνει ότι λίγες σταθερές συνεργασίες μπορούν να κάνουν ορατή διαφορά.

Τι παράγει η Λάρισα και τι το Κοζάν

Η Ετήσια Γεωργική Στατιστική Έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δίνει καθαρή εικόνα. Η Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας παρήγαγε 54.681 τόνους αχλάδια, δηλαδή περίπου το 52% της εθνικής παραγωγής (105.271 τόνοι), και 50.411 τόνους μήλα, περίπου το 15% της χώρας. Ακολουθούν ροδάκινα και νεκταρίνια (38.305 τόνοι), αμύγδαλα (29.005 τόνοι, περίπου 40% της χώρας), κάστανα (15.817 τόνοι, περίπου 39%), βερίκοκα (13.863 τόνοι), ακτινίδια (12.109 τόνοι), καρύδια (11.656 τόνοι) και κεράσια (7.755 τόνοι). Αντίθετα, η παραγωγή πορτοκαλιών στη Λάρισα είναι σχεδόν μηδενική και μανταρίνια δεν καταγράφονται [2].

Στο Κοζάν ισχύει σχεδόν το αντίστροφο. Τα Άδανα, στα οποία ανήκει το Κοζάν, είχαν το 2024 το 23% της τουρκικής παραγωγής πορτοκαλιών και το 44% της παραγωγής μανταρινιών [6]. Το «Kozan Portakalı» (πορτοκάλι Κοζάν) είναι καταχωρισμένη ονομασία προέλευσης στην Τουρκία από το 2020, με συγκομιδή από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο [5]. Εδώ βρίσκεται η συμπληρωματικότητα: η Λάρισα προσφέρει αχλάδια, μήλα, πυρηνόκαρπα και ξηρούς καρπούς, το Κοζάν εσπεριδοειδή τον χειμώνα. Ένας χονδρέμπορος ή μια αλυσίδα που θέλει ποικιλία όλο τον χρόνο μπορεί να βρει και τα δύο μέσα από το ίδιο δίκτυο.

ΠΟΠ: ποια ανήκουν πραγματικά στη Λάρισα

Στις συζητήσεις με αγοραστές βοηθά η ακρίβεια. Τα γνωστά θεσσαλικά μήλα ΠΟΠ «Μήλα Ζαγοράς Πηλίου» και «Φιρίκι Πηλίου» είναι καταχωρισμένα στο μητρώο eAmbrosia της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [3], αλλά προέρχονται από το Πήλιο της Μαγνησίας. Στον φάκελο του Φιρικιού Πηλίου η οριοθετημένη περιοχή είναι το ορεινό Πήλιο, σε ζώνη καλλιέργειας από 300 έως 900 μέτρα, και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τον Δήμο Ζαγοράς, ενώ ως φορέας ελέγχου αναφέρεται η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας [4]. Για τη Λάρισα, το ίδιο μητρώο περιλαμβάνει τα ΠΟΠ «Αρνάκι Ελασσόνας» και «Κατσικάκι Ελασσόνας» και τη γεωγραφική ένδειξη «Τσίπουρο Τυρνάβου»· στην αναζήτησή μας δεν εντοπίσαμε ΠΟΠ ή ΠΓΕ φρούτων με περιοχή τη Λάρισα [3]. Αυτό δεν μειώνει την αξία της τοπικής παραγωγής. Σημαίνει απλώς ότι το επιχείρημα πώλησης στηρίζεται σε ποιότητα, πιστοποιήσεις και σταθερή διαθεσιμότητα, όχι σε προστατευμένη ονομασία.

Τελωνειακή ένωση δεν σημαίνει ελεύθερο εμπόριο φρούτων

Συχνά θεωρείται ότι η τελωνειακή ένωση ΕΕ-Τουρκίας (Απόφαση 1/95) καλύπτει και τα νωπά φρούτα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το πεδίο της περιορίζεται σε προϊόντα εκτός των γεωργικών και των προϊόντων άνθρακα και χάλυβα. Το πιστοποιητικό A.TR αποδεικνύει το καθεστώς ελεύθερης κυκλοφορίας στην τελωνειακή ένωση, ενώ τα γεωργικά προϊόντα υπάγονται σε προτιμησιακή ρύθμιση που βασίζεται στην καταγωγή [7].

Η βάση αυτής της ρύθμισης είναι η Απόφαση αριθ. 1/98 του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΚ-Τουρκίας της 25ης Φεβρουαρίου 1998. Το Πρωτόκολλο 2 ορίζει ότι για ορισμένα γεωργικά προϊόντα κοινοτικής καταγωγής οι τουρκικές εισαγωγικές επιβαρύνσεις καταργούνται ή μειώνονται, συχνά μέσα σε δασμολογικές ποσοστώσεις ή σε συγκεκριμένες περιόδους· για τις ποσότητες εκτός αυτών ισχύει το καθεστώς που εφαρμόζει η Τουρκία σε τρίτες χώρες [8]. Πριν δώσετε τιμή, ελέγξτε με τον εκτελωνιστή σας τον δασμό, την ποσόστωση και την απόδειξη καταγωγής για τον δικό σας δασμολογικό κωδικό.

Έλεγχοι στην είσοδο της Τουρκίας

Τους ελέγχους κάνει το τουρκικό Υπουργείο Γεωργίας και Δασών. Για φυτά και φυτικά προϊόντα, ο εισαγωγέας πρέπει να είναι καταχωρισμένος στο ηλεκτρονικό σύστημα και να υποβάλει αίτηση με το πρωτότυπο πιστοποιητικό φυτοϋγείας που εκδίδει η επίσημη υπηρεσία φυτοπροστασίας της χώρας εξαγωγής. Η άφιξη του φορτίου δηλώνεται εκ των προτέρων: τουλάχιστον 12 ώρες νωρίτερα για οδική, 24 ώρες για θαλάσσια και 4 ώρες για αεροπορική μεταφορά. Ο έλεγχος γίνεται σε τρία στάδια: έλεγχος εγγράφων, έλεγχος αντιστοιχίας με τη δήλωση και φυτοϋγειονομικός έλεγχος [9].

Παράλληλα, ως τρόφιμο φυτικής προέλευσης, το φορτίο ακολουθεί τη διαδικασία ελέγχου εισαγωγών τροφίμων: προηγούμενη δήλωση προϊόντος στο σύστημα GGBS, με τέλος εξέτασης 10.728 τουρκικές λίρες για το 2026, και στη συνέχεια έλεγχος εγγράφων, ταυτότητας και φυσικός έλεγχος με βάση τον τουρκικό κώδικα τροφίμων [10]. Ένα σημείο αφορά άμεσα τη Λάρισα: για ορισμένα προϊόντα το Υπουργείο ζητά από τη χώρα εξαγωγής αποτελέσματα ανάλυσης κινδύνου επιβλαβών οργανισμών πριν το φορτίο φτάσει στον τελωνειακό χώρο, και χωρίς αυτή την ανάλυση η εισαγωγή δεν επιτρέπεται. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται μήλα των τύπων Golden, Starking και Starkrimson [10].

Το πλαίσιο αλλάζει. Ο νέος τουρκικός Κανονισμός Φυτοϋγειονομικής Καραντίνας (Bitki Karantinası Yönetmeliği) δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 6 Μαΐου 2026 (φύλλο 33245), καταργεί τον κανονισμό του 2011 και τίθεται σε ισχύ 90 ημέρες μετά τη δημοσίευση, δηλαδή στις αρχές Αυγούστου 2026 [11]. Όποιος σχεδιάζει αποστολές για το φθινόπωρο καλό είναι να επιβεβαιώσει τις διαδικασίες με τον εισαγωγέα του.

Προετοιμασία για τις ψηφιακές συναντήσεις B2B

Το έργο περιλαμβάνει δύο ψηφιακές συναντήσεις B2B και μια ψηφιακή εμπορική έκθεση. Για να τις αξιοποιήσετε, χρειάζεστε λίγα αλλά σωστά έγγραφα:

Τεχνικό δελτίο προϊόντος: ποικιλία, διαμέτρημα, κατηγορία ποιότητας, συσκευασία, διαθέσιμες ποσότητες ανά μήνα και συνθήκες συντήρησης.
Πιστοποιήσεις και αναλύσεις: όσες ήδη διαθέτετε, με αριθμό και ημερομηνία λήξης, μαζί με πρόσφατες αναλύσεις υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων.
Προσφορά τιμής με σαφή όρο Incoterms 2020: οι κανόνες είναι 11 και κατανέμουν κόστος, κίνδυνο και υποχρεώσεις ανάμεσα σε πωλητή και αγοραστή. Για παράδειγμα, στο DAP ο πωλητής δεν εκφορτώνει το εμπόρευμα στον προορισμό, ενώ στο DPU το εκφορτώνει [12].
Δείγματα: προγραμματίστε τα νωρίς και ρωτήστε τον αγοραστή ποια έγγραφα χρειάζονται και για αυτά.

Πρώτα βήματα

Αναζητήστε στη Comext τις ροές του δικού σας δασμολογικού κωδικού προς την Τουρκία για τα δύο τελευταία χρόνια.
Ρωτήστε τον Τούρκο εισαγωγέα αν το προϊόν σας απαιτεί ανάλυση κινδύνου επιβλαβών οργανισμών και αν αυτή υπάρχει ήδη.
Επιβεβαιώστε με εκτελωνιστή δασμό, ποσόστωση και απόδειξη καταγωγής.
Ετοιμάστε δελτίο προϊόντος και προσφορά στα ελληνικά και στα αγγλικά ή τουρκικά.
Στις συναντήσεις B2B συζητήστε και την αντίστροφη ροή: εσπεριδοειδή από το Κοζάν τους χειμερινούς μήνες.